30. Ders Arapça Öğreniyorum | Arapça’da İşaret Sıfatları / İsimleri

Sevgili Kardeşlerim konu bütünlüğünü bozmak istemediğimden bu dersimiz biraz uzun oldu. Elimden geldiğince kısa tutmaya ve konunun özünü anlatmaya çalıştım. Biraz uzun olmasına rağmen yine de güzel oldu. İnşaallah faydalı olabilmişimdir. Sevgi ve saygılarımla. İyi dersler.

Konunun Arapça başlığında da fark edeceğiniz üzere, Türkçede “işaret sıfatı” dediğimiz sözcüklere, Arapçada “işaret ismi” [ismu’l-işâra ( اسم الإشارة ), çoğulu: esmâu’l-işâra ( أسْاءُ الإشارة )] denmektedir. Türkiye’deki Arapça ikliminde, “işaret sıfatı” teriminden daha çok, Arapça terimin harfi tercümesinden dolayı “işaret ismi” terimi kullanılmaktadır. İster “işaret sıfatı” diyelim, ister “işaret ismi” diyelim, kastettiğimiz aynı şeydir.

Arapçada işaret sıfatları tek başına “bu, şu, o” şeklinde kullanılabileceği gibi, “Bu kalem senin.”, “Şu peynirden verir misin?”, “O problem çözüldü.” örnek cümlelerinde görüldüğü üzere işaret ettiği isimle birlikte de kullanılabilir. İşaret ettiği isimle birlikte kullanıldığında, işaret edilen kelimeye “muşârun ileyh مُشار إليه) ) denir. Muşârun ileyh olan sözcük ile işaret sıfatları hem i‘râb (merfû, mansûb, mecrûr olma bakımından) hem cinsiyet, hem sayı bakımından birbiriyle uyumlu olmak zorundadır. Türkçede işaret sıfatı, işaret ettiği kelime ile birlikte kullanıldığında (bu adam, bu adamlar; şu çocuk, şu çocuklar; o resim, o resimler) şeklinde hep tekil kullanılırken, Arapçada işaret sıfatı her zaman işaret ettiği ismin yapısına uygun olarak (tekil, ikil veya çoğul biçiminde) kullanılır.

Unutulmaması gereken bir husus da şudur: İşaret sıfatıyla birlikte kullanılan sözcük (muşârun ileyh), daima belirlidir. Çünkü gösterilmek suretiyle diğerlerinden ayrılmakta, belirlenmiş olmaktadır: “Bu adam Türkçe biliyor.” veya “Şu elma iyidir.”, “O kadınlar, bizim annelerimiz.” örneklerinde olduğu gibi. İşaret sıfatları, işaret edilen varlığın uzaklığına göre, tıpkı Türkçedeki gibi, farklı farklıdır. Ne var ki, Arapçada yaygın olarak “yakın” ve “uzak” için olanları kullanılır. Bununla birlikte uzak için kullanılan işaret sıfatını hem “o”, “onlar”, hem de “şu”, “şunlar” biçiminde anlamlandırmak veya hem “o”, “onlar”, hem de “şu”, “şunlar” yerinde kullanmak mümkündür. Dolayısıyla bu bölümde yakın ve uzak işaret sıfatları üzerinde durulacaktır. İyi çalışmalar.

Sevgi Paylaştıkça Artar
Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir