12. Ders Arapça Öğreniyorum | Muzari (Geniş ve Şimdiki Zaman) Fiil Çekimleri – 1. Bölüm

Sâlim fiilin, yapısında hemze ve şedde bulunmayan sahîh fiil olduğunu görmüş ve birinci bölümde bu gruba ait bir fiil olan كَتَبَ fiilinin mâzî (di’li geçmiş zaman kipi) çekimini öğrenmiştik. Şimdi ise sâlim bir fiilin muzâri çekimini inceleyeceğiz.

Muzâri kelimesi, Türkçedeki hem geniş zaman, hem de şimdiki zaman kipi yerinde kullanılan bir kavramdır. Bu yapıdaki fiilin hangi zaman kipine ait olduğu, genellikle beraberinde kullanılan zaman zarfları vasıtasıyla anlaşılır.

Mâzî bir sülâsî fiil, başına ي (ye) harfi getirilerek muzâri’ye (geniş zaman veya şimdiki zaman formuna) çevrilir. Mâzî fiilin başına gelen bu يَ (ye) harfine “muzâraat yâ’sı” denir.

Arapçada fiillerle ilgili adlandırmalarda ( فعل ) kelimesinden türetilen kimi kavramları görmüştük. Sadece fiiller için değil, fiilden isim türetmede de ( (فعل kelimesi kullanılarak kalıplar (formlar, vezinler) türetilir.Bu sözcüğün harf isimlerinden hareketle bütün sülâsî fiillerin ilk harfine fâu’l-fiil, ikinci (orta) harfine ‘aynu’l-fiil, son harfine ise lâmu’l-fiil adı verildiğini bir kez daha hatırlayalım.

Arapçada bütün sülâsî fiillerin mâzî ve muzâri yapıları birlikte incelenip değerlendirildiğinde, bunların mâzî ve muzâri formda altı farklı kalıptan ibaret olduğu görülmüştür. Bu farklılık, mâzî ve muzâri yapılarda ‘aynu’l-fiil’in harekesinin değişiyor olmasından kaynaklanır. Gerek baştaki muzâraat harfinin harekesi, gerekse fâu’l-fiil ile lâmu’l-fiil’lerin harekeleri fiilden fiile herhangi bir değişim göstermez. Yandaki tablo incelendiğinde, 1., 2. ve 3. kalıptaki fiilerde mâzî formlar hep aynıdır. Bütün harfler fetha ile harekelidir. Bu üç grup fiil, mâzî yapıları aynı olmakla birlikte, muzâri yapılarında ‘aynu’l-fiil’in harekelerinin damme, kesra ve fetha olmasıyla ayrışmaktadırlar. 4., 5. ve 6. Kalıptaki fiiller hem mâzî hem de muzâri yapılarında ‘aynu’l-fiil’in harekesinin farklılaşmasıyla ayrışmaktadırlar.

Bu kalıplar fiillerin okunuş hatalarını önlemek amacıyla sonradan oluşturulmuşlardır. Bu kalıpları kolay ezberlemek açısından orta harflerdeki değişimi bilmemiz yeterli olacaktır.

Sevgi Paylaştıkça Artar
Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir