Hibrit Savaş Nedir? Günümüzün Yeni Savaş Taktiği

Hibrit Savaşı Nedir?

Hibrit kelime bazında Türk Dil Kurumu’na göre iki farklı güç kaynağının bir arada bulunması anlamını verir. Fakat Hibrit kelimesini savaş teorileri kapsamında değerlendirerek Lingustik bir yolculuğa çıkartırsak eğer karşımıza karışık kuvvetlerin yer aldığı bir savaş çeşidi anlamını vermektedir. Henüz akademik ve askeri anlamda nasıl savunulacağı tam olarak belirlenemeyen Hibrit Savaş’ın aktörleri kabaca; siber saldırı, bilgi savaşı, özel paralı kuvvetler, devlet dışı oluşumlar, internet propagandalarıdır.

Hibrit savaş, açık veya gizli olarak birden fazla savaş vasıtasının belli bir amaç için karmaşık bir biçimde kullanıldığı yeni bir savaş türüdür. Hibrit savaşın açık veya gizli uygulama vasıtaları çok çeşitlidir. Bir ülkenin kara, hava ve deniz sahalarında icra edilebilir. Modern siber savaş yöntemlerinin kara-deniz-hava gibi ülke sınırlaması yoktur. Asimetriktir. Her türlü savaş taktik ve tekniğinin uygulandığı hibrit savaşı harp alanının boyutları ile sınırlanamaz. Yani harekât sahası sınırsızdır. Kimilerine göre 4. nesil savaş, kimilerine göre ise, ‘kirli’ bir savaş olarak nitelendirilmektedir. Savunma önlemleri planlanırken hibrit savaşın karmaşık, çok boyutlu ve sınırsız özellikleri daima göz önünde tutulmalıdır.

Hibrit Savaş Unsurları:

ABD ve Rus tanımları arasında bazı farklar görünse de, hibrit savaş kapsamında genel olarak düzensiz savaş, sahte haberler, diplomasi ve dışarıdan seçim müdahalesi gibi diğer etkileyici yöntemlerle harmanlayan askeri stratejiler öngörülmektedir. Bu kapsamda hibrit savaş, geleneksel askeri birlikler, taktikler ve stratejiler dışında, gerilla, paramiliter yapılar vs. düzensiz askeri kuvvetlerin istihdamı gibi araçları da kullanmaktadır.

Bir sonraki aşamada hibrit savaş kapsamı, “iki ordu arasında -doğrudan- gerçekleşmemiş olan” bütün savaşları ifade etmektedir. Etnik, dini veya ulusal açıkları kullanan psikolojik saldırıları, düşman hatlarının arkasında faaliyet gösteren provokatörleri, yaptırımlar yoluyla ekonomik saldırıları, boykotları ve cezalandırıcı tarifeleri, düşman ekonomisini zayıflatma yöntemlerini, seçimlere yönelik siber saldırıları ve çeşitli referandumları içerir.

Hibrit Savaş Teorisi:

Hibrit savaş, Frank Hoffman’ın 2007’de kaleme aldığı “21. yüzyılda karışıklık: Hibrit Savaşın Yükselişi” adlı çalışmasında tanımlanmıştır ve bu çalışmasında Hoffman, devletlerin 21. yüzyılda geleneksel savaşlar olarak tanımlayabileceğimiz konvansiyonel savaşlar olgusuyla terör, suç, organize şiddet vb. kavramlar arasında keskin ayrışmaların olmadığı hibrit savaşa evrildiğini savunur. Ayrıca Hoffman, Hibrit savaşı düzensiz taktikler ve oluşumlar ile şiddet oluşturulması, zorlama ve kriminal kargaşa içeren terörist faaliyetler içeren ve içinde konvansiyonel güce de yer verilen bir savaş türü olarak tanımlar.

Prusyalı general ve askeri teorisyen Carl von Clausewitz’e göre “Her çağın kendine özgü bir savaşı, kendi sınırlayıcı koşulları ve kendine özgü önyargıları vardır.” Rus General Gerasimov“21. yüzyılda savaş ve barış devletleri arasındaki çizgileri bulanıklaştırma eğiliminde olduğumuzu” ifade etmektedir; “Savaşlar, artık ilan edilmeden başlamaktadır ve belirsiz şablonlara göre devam etmektedir.”

Hibrit savaş teorisine göre, artık “gerçek” savaşlarla savaşmanın bir anlamı yoktur. Eski tip savaşlar, günümüzde büyük ve telafi edilemez kayıplara neden olacaktır. Bir ülkeye ordu gönderip, toprak veya kaynakları ele geçirmek adına yapılan doğrudan savaşlar yerine dolaylı yoldan “araçların kullanımıyla” gerçekleştirilen mücadeleler tercih edilecektir.

Bu nedenle de hibrit savaş, günümüzde askerler ve siviller arasında net bir ayrım yapılmasını önlemektedir. Benzer şekilde savaş ve barış kavramları da belirsizleşmiştir.

Hibrit Savaşının Amacı:

Hibrit savaşın asıl amacı, harp ilan etmeden, hedef ülke hükümetini devirmek, hedef alınan ülkede çıkarlara uygun olan yeni bir hükümetin kurulmasını sağlamaktır. Aslında bu en önemli politik amaçlardan birisidir. Hibrit savaşı, uluslararası hukukun kabul ettiği klasik anlamdaki savaş ilanı yapılmadan bir ülkenin diğerine (diğerlerine) politik,  ekonomik ve enformatik yollarla siyasi iradesini dayatma arzu ve çabasıdır.

Geçmişte Hibrit Savaşı:

ABD’nin SSCB ile giriştiği soğuk savaş döneminde aslında iki ülke de hibrit savaşı etkin olarak kullandılar. Son yıllarda Rusya’nın Gürcistan, Ukrayna ve Kırım krizlerinde hibrit savaşını bir kuvvet çarpanı olarak etkili bir şekilde başarıyla kullandığını görüyoruz.

Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında, on milyonlarca insanın ölmesi ve yüz milyonlarca yaralının olması büyük savaşları bir ölçüde ertelemiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana tanık olduğumuz her çatışma bir şekilde sınırlı kalmıştır. Kore veya Vietnam gibi vekil savaşlar buna örnek gösterilebilir. Dünyanın çeşitli bölgelerinde bazı gerilla savaşları, soysuz terörist hareketler veya ayrılık hareketleri görülmektedir. Bu bağlamda ilk tanımlamalarda hibrit savaş; sadece terörizm, gerilla isyanı ve siyasi propagandadan ibaret görülürken, zamanla bu kavram çok sayıda farklı “araçların” eklenmesiyle geliştirilmiştir.

Sonuç:

Sonuç olarak gelişen ve değişen dünyada her şey gibi savaşlar ve bu savaşların şartları da değişmektedir. Konvansiyonel güçlerin yanı sıra devlet dışı aktörler, yeni akım medya ve daha birçok çeşitlendirebileceğimiz araçlar artık savaşlarda önemli bir etkiye sahiptir.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, kendi bekası için hibrit savaşlarına karşı etkili savunma stratejileri geliştirmelidir. Bu yeni savunma stratejisine göre teşkilatlanmalı ve tertiplenmelidir.

KAYNAKLAR:

Hayrettin Güler – http://www.rusen.org/hibrit-savas-nedir/

Mustafa Sarıkaya – https://www.akademikkaynak.com/jeopolitik-nedir.html

Buğra Nalcı – https://www.stratejikortak.com/2020/08/yeni-dunya-duzeninde-hibrit-savas.html

 

Sevgi Paylaştıkça Artar
Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir