İfrat ve Tefrit | Her çeşit aşırılık zararlıdır

Peygamberimiz “İslâm güzel ahlâktır.” diyerek ahlakın ne kadar önemli olduğunu vurgulamıştır. Din üç ayak üzerinde durur. İman, İbadet ve ahlâk. Bunlardan birisi olmazsa ayakta duramaz ve hemen yıkılır. Kişi kendisinde bu 3 hususu tamam etmelidir. Sonrasında da bunu korumak için gayret etmelidir. Şeytan ve onun şer odakları işte bu üçlüyü yok etmek için uğraşırlar. Böylece bir ömür boyu bu savaş sürer gider.

İMAN:

İman tevhit inancıyla olmalıdır. Tevhit birlemek demektir. Allah’tan başka ilah olmadığını tasdik etmektir. O’nun dûnundan hiç bir şeyi O’na ortak koşmamaktır. Bir kimse İsa aleyhisselam Allah’ın oğludur veya Tanrıdır dese bu kişi şirke düşmüştür. Yani Allah’a ortak koşmuştur. Böyle bir iman kabul edilmez. Bunun yanında imanın diğer şartlarına da itikad etmek gerekir. Meleklere, kitaplara, resullere, ahiret gününe, kadere, hayır ve şerrin Allah’tan geldiğine, öldükten sonra hesap gününde yeniden dirileceğine iman etmek imanın şartlarındandır. İmanın şartları Amentü Duasında özeten bir araya getirilmiştir.

AMENTU DUASI:

Amentü billahi ve melâiketihi ve kutubihi ve rusulihi ve’l yevmi’l-âhıri ve bi’l-kaderi, hayrihî ve şerrihi min Allahi Teâlâ ve’l-ba’sü ba’de’l mevtu Hakkun. Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve rasuluhu.

Amentü Duası Anlamı

Ben Allahu Teâlâ’ya ve meleklerine ve kitaplarına ve peygamberlerine ve ahiret gününe ve kadere, hayır ve şerrin
Allahu Teâlâ’dan olduğuna inandım. Öldükten sonra dirilmek de haktır. Ben şahadet ederim ki, Allahu Teâlâ’dan başka ilâh yoktur ve yine şahadet ederim ki, Muhammed O’nun kulu ve peygamberidir.

İBADET:

İbadet konuları ise namaz kılmak, oruç tutmak, maddi durumu elverişli olanların zekat vermesi ve hacca gitmesidir. Bununla beraber Kuran’da ve Sünnetlerde bahsedilen hayırlı işleri yapmak, ehil kişilerin emri maruf ve nehyi anil münker yapması da ibadetler kapsamına girer. Sadaka vermek, Allah’ın dinine maddi ve manevi destek vermek, ihtiyaç sahiplerine Allah’ın kendisine verdiği rızıktan infak etmek de ibadet etmektir. İbadet etmek Allah’a kul olmaktır. İbadet etmek, Farz olan emirleri yapıp, haram olanlardan kaçmaktır. Ayrıca yapabilenlerin sünnet olan emirleri de yerine getirmesi ve mekruh olan işlerden uzak durması lazımdır.

AHLÂK:

Ahlâkı izah edecek olursak belki de diyebileceğimiz pek çok şeyin yanında kısaca şunu diyebiliriz. Ahlâk orta yolda istikameti muhafaza edebilme alışkanlığıdır.

Hidayete ermek ve bunu muhafaza edip istikamet üzerinde bulunmak zordur. Çünkü insanın düşmanları vardır. Bunlar kişinin kendi nefsi, kovulmuş şeytan ve doğru yoldan çıkmış kötü insanlardır. Doğru yolda olmaya gayret eden bir kişinin kendisini bu düşmanlara karşı koruması gerekir.

Kişi kendisini, bu düşmanlara karşı  şu şekilde koruyabilir. Nefsine karşı ORTA YOL metodunu kullanmakla, şeytan ve dostlarına karşı ALLAH’A SIĞINMAKLA, kötü insanlara karşı da ALLAH DOSTLARIYLA ARKADAŞLIK KURMAKLA.

ORTA YOL:

Orta yol ifrat ve tefritten kaçınmak ve bunların tam ortasında hareket etmektir. İfrat ve tefritin ikisi de kötüdür. Hak, ortadadır. İfrat ve tefriti tam anlamıyla anlatan Türkçe bir kelime yoktur. Tarifle anlaşılır. Aşırılık denebilir. Tefrit de ifratın zıddıdır. İfrat normalden fazla, tefrit de normalden az demektir.

Her işte ifrat ve tefritten yani aşırılıklardan uzak olmak ve vasat yani orta yolu tutmak gerekir. Dinimiz, aşırılıktan uzaklaşmayı ve  orta yolda olmayı emretmektedir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

(İfrat ve tefritten uzak durun.) [Buhari]

(Aşırı giden helak olur.) [Müslim]

(İşlerin en iyisi orta olanıdır.) [Deylemi, Beyheki]

Orta yol demek şeriatın emirlerine göre hareket etmek demektir. Nefis denilen şey kişinin maddi bedeninin tüm ihtiyaçlarının bütünlüğüdür. Bu bütünlük yemek, içmek, giyinmek, barınmak, uyumak, seks, dinlemek, söylemek, koklamak, dokunmak ve bedendeki hormon salgılayan tüm yapıların maddi ihtiyaçlarından oluşur. İşte orta yol bu ihtiyaçların karşılanmasında üst ve alt sınırlara yaklaşmadan orta seviyenin tercih edilmesidir. Örneğin çalışarak helal yoldan para kazanıp yiyecek, içecek, giyecek vb. ihtiyaçlarını karşılamak orta yoldur. Bunun aksine hırsızlık yapmak ifrattır. Hiç çalışmadan sefil hale düşüp dilencilik yapmak ise tefrittir. Örneğin evlenerek seks ihtiyacını karşılamak orta yoldur. Zina edip evlilik dışı ilişkiler kurmak ifrattır. Rahip ve rahibeler gibi kendisini manastırlara kapatmak da tefrittir. Bunlar uç sınırlardır. Kısaca orta yol, Allah’ın ve Devletin kanunlarına göre yaşamaktır.

ALLAH’A SIĞINMAK:

Allah’a sığınmak ise her yaptığın işe EUZU BESMELE ile başlamak ve her daim Allah ile beraber yaşamaktır. Euzu besmele gönülden yapılmalıdır. İçten ve samimi duygularla, Allah’a tam bir teslimiyetle teslim olmalıdır. Eğer samimiyetle Allah’a TEVEKKÜL edilirse, muhakkak ki Allah, O’na sığınanları koruyandır.

Euzu Besmele şöyledir: “Euzu billahi mineşşeytanirracim, Bismillahirrahmanirrahim.” Manası ise şu şekildedir: “Taşlanmış, kovulmuş şeytan’dan Allah’a sığınırım. Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla.”

ALLAH DOSTLARIYLA ARKADAŞLIK KURMAK:

Kötü insanlardan korunabilmenin yoluysa, dostlarımızı Allah dostlarından seçmekle olur. İyi bir arkadaş, kişiyi bin türlü beladan uzak tutar. Arkadaşım dediğin kişiye bak! Eğer seni doğru yola yönlendiriyorsa ona sımsıkı sarıl ama eğer seni kötü yola götürüyorsa hemen ondan uzaklaş! Bu kapsamda atalarımız ne güzel söylemişler: “Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim.” Arkadaş seçiminde dikkat edilmesi gereken en önemli kriterler, Allah’a iman etmek, ibadetlerini yapıyor olmak ve güzel ahlak üzere bulunmaktır.

SONUÇ

Sevgili kardeşlerim, demem odur ki güzel ahlâk orta yol üzere olmaktır. Teraziniz Allah’ın Kanunları ve Devletin kanunları olsun. Yapacağınız işi bu terazilerde tartın ve sonuca göre  o işe başlayın veya vazgeçin. Bilmiyorsanız da mutlaka bilen bir Allah dostuna sorun.

Yaşantınızı İMAN, İBADET VE AHLAK ilkeleri üzerine kurun. Tevhit inancıyla iman esaslarına iman edip, emredilen namaz, oruç gibi ibadetleri yerine getirin ve orta yoldan ayrılmayın! Eğer bu şekilde yaşarsanız muhakkak ki hem bu dünyada, hem de öteki dünyada arzu ettiğiniz gerçek ve daimi mutluluğa inşallah kavuşursunuz.

Hepinize sevgi ve saygılarımı sunarım. Söz bizden dinlemek sizden; Dinlemek sizden, hidayet Allah’tandır. Sevgiyle kalın…

Sevgi Paylaştıkça Artar
Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir