Hilye-i Hakani | Hâkânî Mehmed Efendi

Hilye-i Hakani
1
İttifâk etti bu ma‘nâda ümem
Ezheru’l-levn idi fahr-ı âlem
2
Yüzünün hâlis idi ağı katı
Ruhları sâf idi sâfi sıfatı
3
Reng-i rûyî gül ile yek-dil idi
Gül gibi kırmızıya mâil idi
4
Vech-i berrâkının ashâb-ı safâ
Humreti gālib idi der hattâ
5
Hem demiş fırka-i eşrâf el-hak
Ârız-ı pâki arak-nâk olıcak
6
Dâne-i dürr gibi rûyunda teri
Hoş-nümâ eyler idi ol güheri
7
Terlese ol gül-i gülzâr-ı sürûr
Cûş ederdi sanasın kulzum-i nûr
8
Nitekim şu’le-i şem-‘i hâver
Berk ururdu rûh-ı pâkinde o ter
9
Berk-i gül gibi olurdu nîkû
Terledikçe o ‘izâr-ı hoş-bû
10
Nûr idi âyine-i vech-i Nebî
Zâhir olurdu rızası gazabı
11
Kendi nefsi için ol pâk- neseb
Etmedi kimseye ömründe gazab
12
Çeşm-i hak-bîni ki pek ahsen idi
İki şehbâz-ı şikâr-efken idi
13
Görünürdü gözü dâ’im mekhûl
Hadd-i zâtında siyeh-çeşm idi ol
14
Hîn-i ru’yette açardı nazarı
Nükte-i sırr-ı “kelemhi’l-basar”ı
15
Gözünün ağı beyaz idi katî
Kābil-i vasf değildir sıfatı
16
Hem siyâhî idi gāyette şedîd
Bir idi ana karîb ile ba‘îd
17
Vâsi u hûb u latîf idi gözü
Nur-i mahz idi sa‘âdetli yüzü
18
Müteveccih olup a‘zâsı ile
Cism-i pâkiyle dönerlerdi bile
19
Serine tâbi‘ ederdi cesedi
Bunu terk etmemiş idi ebedî
20
Hem cesîm idi Resûl-i Ekrem
Yaraşır rûh-ı mücessem der isem
21
Cism-i zîbasına vermişti revâc
Hil‘at-i tâc u kabâ-yı mi‘râc
22
Ekser ak idi libâsı o gülün
Yüzü ağıydı gürûh-ı rüsulün
23
Ki zuhûr eyler idi ol gül-i âl
Hil’ati sürhle hurşîd-misâl
24
Mest-i aşk olmağın ol çeşm-i humâr
Humrete mâ’il idi bir mıkdâr
25
Sîne-çâk idi rasûlun her ân
Ol iki kanlı gözünün furkān
26
Tîr-i müjgânı siyâh idi anın
Târ-ı gîsûsu gibi hûrânın
27
Kara kirpik değil ey ehl-i usûl
Sürme-i leyle-i Mi‘râc idi ol
28
Dedi evsafın eden mûy be-mû
Çeşm-i âhûsın uzun kirpiklû
29
Dahi Mâlik’le Ebû Hâle dedi
Mâh-ı nev gibi açık kaşlı idi
30
Kaşının kûşe-i pîç ü tâbı
Câmi‘-i hüsnün idi mihrâbı
31
İki ebrûlarının arası hem
Sîm-i hâlis gibi idi her-dem
32
Sâf u berrâk u ziyâ-güster idi
Yani hâlis gümüşe benzer idi
33
Kaşları arasın etmişti Hudâ
Evc-i eflâk-i şerîatta sühâ
34
Böyle nakl etti Hakîm ibni Hizâm
Ham-i ebrû-yı resûl-i allâm
35
Gösterişteydi hilâl ile şerîk
Mâh-ı nev gibi tavîl u bârîk
36
O güzel kaşları mihrâbı anın
Kıble-gâhıydı bütün dünyânın
37
Gûyâ rişte-i reyhânî idi
Hâsılı ince ve tûlânî idi
38
Meh-i cebîniyle o bînî-i şerîf
Hûb u hemvâr idi mevzûn u latîf
39
Görünürdü o Nebiyy-i Arabî
Karşıdan mürtefi‘u’l-enf gibi
40
Dişleri sâf idi hem seyrek idi
Rişte-i dâne-i dürden yek idi
41
Açsa cevherlerin ol bahr-i şeref
Kef çekerdi dürr-i galtân-ı sadef
42
La‘line vermişidi hüsn ü cemâl
Dişleri iki dizi inci misâl
43
Şîr-i Hak dedi o mescûd-ı melek
Feyz-i hikmetle tekellüm idicek
44
Anın ön dişleri ettikçe zuhûr
Zâhir olurdu hemen şu‘le-i nûr
45
Nutka gelse o suhandân-ı selîm
Reşk ederdi kelimâtına Kelîm
46
La‘l-i can-bahşı olunca gûyâ
İmrenirdi lebine âb-ı bekā
47
Gülse o iki cihânın güneşi
Yani ol encüm-i evc-i Kureşî
48
Handeden devlet ile olsa ıyân
Deheninden o mübârek dendân
49
Yıldırım gibi dırahş eyler idi
Şu‘le vu şa‘şaa bahş eyler idi
50
Handesi idi o tebessüm o gülün
Yani sultân-ı gurûh-ı rusülün
51
İbn-i Abbâs der ol hâss-ı Hudâ
Gülmeye eyler idi istihyâ
52
Katı şerminden o dînin senedi
Kahkaha eylemedi derler idi.

Hilyeler Hz. Peygamber (sav)’in yazı ile anlatıldığı levhalardır. Kültürümüzün Hz. Peygamber (sav)’e olan sevgisinin bir tezâhürü olarak Osmanlı’da ortaya çıkmıştır. Kesin olmamakla birlikte levha olarak ilk Hilye-i Şerîfe Hattat Hâfız Osman (1642- 1698) tarafından tasarlanarak yazılmıştır. Hattat Hâfız Osman’dan sonra hattatlar çok farklı tasarımlarla hilyeler yazmışlardır.
Hilye-i Hâkânî, farklı nüshalarına göre 710 beyti aşan bir mesnevîdir. Buradaki hilye etrafına, “Hilye-i Hâkânî”den elli iki beyit, Ta’lîk hurûfât ile basılmıştır. Hilye etrafında bulunan Talik Hilye-i Hâkânî metninin, imlâsından h. 1307’de Mahmud Bey Matbaası’nda basılan “Hilye-i Hâkânî” nüshasından alındığı anlaşılmaktadır.
Kaynak: Süleyman Berk
Hâkânî Mehmed Efendi Mezarı Genel Görünümü (Edirnekapı Mihrimâh Camii Hazîresi)

Sevgi Paylaştıkça Artar
Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir