Hamd, Medh ve Şükür nedir? Farkları nelerdir?

Hamd, medh, şükür nedir?
Hamd, medh (methetmek), şükretmek kavramlarını burada izah etmek yerinde olur. Bu üç kelime birbirlerine benzese de kapsam olarak farklıdırlar.
Yapılan bir iyilik, eğer, bizzat kendimize yapılmışsa, bu iyiliğe karşılık minnet duyup teşekkür etmeye şükür denir. Türkçe olarak karşılığı “Teşekkür etmek”tir.
Methetmek ise Türkçe’de kullandığımız övmek anlamına gelir. Övülecek şey karşıdaki kişide olsun veya olmasın, belki sadece dalkavukluk için yapılan, haklı veya haksız övmeye methetmek denir.
Hamd kelimesi de övmek manasına gelir. Ancak medh ile arasında ince bir fark vardır. Eğer övgüye konu olan şey, kesinlikle övülecek kişide varsa ve o kişi, mutlak anlamda her şeyiyle kâmilse ve ister bize, isterse başkasına ikramda bulunsun ya da bulunmasın, onu saygı ve hürmetle övmeye hamd denir. Buradan şükür ile hamd arasındaki fark da ortaya çıkmaktadır. Şükürde yalnızca bize yapılan bir iyiliğe teşekkür etmek vardır. Hamd ise geneldir ve iyiliğin bize veya başkasına yapılması fark etmez. Böylece denilebilir ki her şükür bir hamd ama her hamd bir şükür değildir.
Önemli bir konuyu da belirtmek lazımdır. Övgü konusunu tespit ve buna uygun övebilmek ancak kâmil bir değerlendirme ile olur. Yani Allah’ı kendisine layık hamd etmeye yaratılmışların gücü yetmez. Çünkü O’nun hakkıyla değerlendirilmesi kullar için mümkün değildir. Böyle zatına layık hamd etmek ancak Allah’a mahsustur. Biz ise ancak bize öğrettiği ölçüde O’nu hamd edebiliriz. Allah’ı O’na layık hamd edebilen yine kendisidir. Öyleyse hamd kelimesi, “hakkıyla değerlendirmek” şeklinde de tercüme edilebilir. Cumhurun tercihi olan “övülmek, övgü” kelimeleri daha doğrudur.
Elhamdulillah ne manaya gelir?
Elhamdu: Hamd, övgü, güzel olarak yapılan bir şeyi övmek, yüceltmek
Li: için, …e,a ait, ..ne, na mahsus, …ındır, …undur
Allah: Allahu Teala’nın ism-i şerifi
Böylece mealen şöyle olur: “Hamd / Övgü, Allah’a mahsustur.”
1 nci manası: Her şeyi en güzel şekilde yaratan Allah’tır. O halde her ne övülüyorsa, o övüleni de Allah yarattığına göre, o şeye yapılan övgü de Allah’a aittir.
2 nci manası: Allah’ı hamd etmeye yaratılmışların gücü yetmez. O’nu zatına layık hamd etmek ancak Allah’a mahsustur. Biz ise ancak bize öğrettiği ölçüde O’nu hamd edebiliriz. Allah’ı O’na layık hamd edebilen yine kendisidir.
Önemli uyarı!
Eğer bir kişi övülürse, buna karşılık “Elhamdulillah” der. Böylece şunu kasteder: “Ben de görüp de övdüğün şey, bana ait değildir. Bunu bana veren Allahu Teala’dır. O halde bu övgü de ancak O’na aittir.”

Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir