İngilizce Zamanlar ve Cümle Yapıları

1 – DEVAM EDEN ŞİMDİKİ ZAMAN – ŞİMDİKİ ZAMAN  -yapıyorum
OLUMLU:  ÖZNE + BE (am is are) + FİİL + ING
I am watching tv / I am listening music / They are writing a letter /  We are reading a book
Televizyon izliyorum / Müzik dinliyorum / Onlar mektup yazıyor / Biz kitap okuyoruz

OLUMSUZ:  ÖZNE + BE NOT (am not isn’t aren’t) + FİİL + ING
I am not using computer / He is not riding a horse / We aren’t going
Ben bilgisayar kullanmıyorum / O (erkek) ata binmiyor / Biz gitmiyoruz

OLUMLU SORU:  BE (am is are) + ÖZNE + FİİL + ING ?
Are you coming ? / Is she writing a letter ? / Are they going ? / Is it working ?
Geliyormusun ? / O (kız) mektup yazıyor mu ? / Onlar gidiyorlar mı ? / O çalışıyor mu ?

OLUMSUZ SORU:  BE NOT (isn’t aren’t) + ÖZNE + FİİL + ING ?
Aren’t they going ? / Isn’t she sleeping ?
Onlar gitmiyorlar mı ? / O (kız) uyumuyor mu ?

*Aşağıdaki fiiller şimdiki zaman kalıbıyla kullanılmazlar. (am, are, is + ing) almazlar. Geniş zaman gibi kullanılırlar.
 1-Soyut fiiller: 
be: olmak
want: istemek
exist: var olmak
need: ihtiyacı olmak
contain: içermek
care: önemsemek

2-Sahiplik bildiren fiiller:
own: sahip olmak
belong: ait olmak
possess: sahip olmak

3-Duygu bildiren fiiller:
love: sevmek
hate: nefret etmek
like: hoşlanmak
fear: korkmak
dislike: hoşlanmamak

*Aşağıdaki fiiller şimdiki zaman kalıbı ile kullanıldığında anlam değiştirirler.
See: görmek, bakmak
I see her / I am seeing her.
Onu görürüm / Onunla görüşüyorum.

Think: düşünmek
I think this house is very beautiful. / I am thinking about the answer.
Bence bu ev çok güzel. / Cevabı düşünüyorum.

Look: bakmak
You look very happy. / I am looking out of the window.
Çok mutlu görünüyorsun / Pencereden dışarı bakıyorum

Smell: kokmak
The flower smells good. / I am smelling the flowers now.
Çiçek güzel kokuyor. / Şu an çiçekleri kokluyorum

2 – BASİT GENİŞ ZAMAN – GENİŞ ZAMAN    -yaparım
OLUMLU:  I, you, we, they + FİİL (he,she,it + FİİL + s takısı)
I smell a flower / She drives a car / We spend money / They watch movie
Çiçek koklarım / O araba sürer / Biz para harcarız / Onlar film seyreder

OLUMSUZ:  I, you, we, they + don’t  + FİİL (he, she, it + doesn’t  + FİİL)
I don’t break a heart / She doesn’t listen to music / They don’t read a book
Ben kalp kırmam / O müzik dinlemez / Onlar kitap okumaz

OLUMLU SORU:  Do + I, you, we, they + FİİL ? (does +  he, she, it + FİİL ?)
Does she sell flowers ? / Do you teach French ? / Do I forgive you ?
O çiçek satar mı? / Sen Fransızca konuşur musun? / Ben seni affeder miyim?

OLUMSUZ SORU:  Don’t + I, you, we, they + FİİL? (doesn’t + he, she, it + FİİL ?
Don’t you understand me ? / Doesn’t she grow fruits ? / Don’t they come tonight ?
Beni anlamaz mısın? / O meyve yetiştirmez mi? / Onlar bu akşam gelmezler mi?

3 – BASİT GEÇMİŞ ZAMAN – Dİ’Lİ GEÇMİŞ ZAMAN  -yaptım
AÇIKLAMA: FİİL1 (Fiilin 1 nci yalın hali) / FİİL2 (Fiilin 2 nci geçmiş zaman hali) / FİİL3 (Fiilin 3 ncü have’li zamanlarda kullanılan hali)
OLUMLU: I, you, he, she, it, we, you, they + FİİL2
OLUMSUZ: I, you, he, she, it, we, you, they + didn’t + FİİL1
OLUMLU SORU: Did + I, you, he, she, it, we, you, they + FİİL1 ?
OLUMSUZ SORU: Didn’t + I, you, he, she, it, we, you, they + FİİL1?

4 – BASİT GELECEK ZAMAN (GELECEK ZAMAN) -yapacağım, -yaparım
OLUMLU: I, you, he, she, it, we, you, they + will + FİİL
OLUMSUZ: I, you, he, she, it, we, you, they + will not (won’t) + FİİL
OLUMLU SORU: Will + I, you, he, she, it, we, you, they + FİİL ?
OLUMSUZ SORU: Won’t + I, you, he, she, it, we, you, they + FİİL ?
 NOT: İngiliz ingilizcesinde halen kullanılmakta olan biçimiyle bir de will yerine shall‘de kullanılmaktadır.  
 
5 – GEÇMİŞ ŞİMDİKİ ZAMAN (ŞİMDİKİ ZAMANIN HİKAYESİ) -yapıyordum
OLUMLU: I, he, she, it + was + FİİL + ing  /  we, you, they + were + FİİL + ing
OLUMSUZ: I,he,she,it + was not + FİİL + ing / You,we,they + were not + FİİL + ing
OLUMLU SORU: Was + I, he, she, it + FİİL + ing ? / Were we, you, they + FİİL + ing ?
OLUMSUZ SORU:Wasn’t +I, he, she, it+FİİL+ ing?/weren’t+ we, you, they+FİİL+ing?         

6 – BE GOING TO  – YAKIN (KESİN) GELECEK ZAMAN  -yapacağım(kesin)
ÖZNE + BE GOING TO + FİİL  (be: am, is, are)
OLUMLU:
I + am going to + FİİL
he, she, it + is going to + FİİL
we, you, they + are going to + FİİL

OLUMSUZ:
I+ am not going to + FİİL
he,she,it + isn’t going to + FİİL
You, we, they + aren’t not going to + FİİL

OLUMLU SORU:
Am + I + going to + FİİL?
Is + he, she, it + going to + FİİL?
Are + we, you, they + going to + FİİL?

OLUMSUZ SORU:
Aren’t + I + going to + FİİL?
Isn’t + he, she, it + going to + FİİL?
Aren’t + we, you, they + going to + FİİL?
 
*“BE GOING TO”   Kalıbının PAST (Geçmiş zamanda) kullanılışı. (-yapacaktım
Önceden yapılmak istenmiş ancak yapılamamış bir eylemi anlatmak için kullanılır.
Cümlede “be” fiilinin geçmiş zaman biçimi olan was ve were ile “going to” kullanılır.

Örnek:
I was going to watch TV yesterday evening. / Dün akşam TV izleyecektim.
They were going to buy a new car last week. /  Onlar geçen hafta yeni bir araba satın alacaklardı.
 
*Going to future tense, şimdiki zamanda görülen veya hissedilen etkilerinden dolayı olacağı belirgin olan gelecek eylemler için kullanılır.
Look at those black clouds. It’s going to rain.
(Şu kara bulutlara bak. Yağmur yağacak)
Look out! You’re going to fall down.
(Dikkat et. Düşeceksin)
It is getting fast. The plane is going to take off.
(Hızlanıyor. Uçak kalkacak)
Are you getting fat? No, I’m going to have a baby.
(Şişmanlıyor musun? Hayır. Bir bebeğim olacak)

*Planladığımız, karar verdiğimiz, hazırlık yaptığımız gelecek eylemler:
I’ve bought the tickets. We’re going to see Star Wars tomorrow evening.
(Biletleri aldım. Yarın akşam Star Wars izleyeceğiz)
I’ve decided. I’m going to buy a new house.
(Karar verdim. Yeni bir ev alacağım)
A: What’s the plan this evening? B: We’re going to drink tea at Sue’s house.
(Bu akşam plan ne? Sue’nin evinde çay içeceğiz)
She has won the lottery. She is going to be rich!
(Ona piyango çıktı. Zengin olacak!)

*“To be going to” ve “Will” farkı
will ve be going to gelecek zaman bildirir. To be going to yapısını kullandığımız zaman, yapmaya başladığımız ve halen işin içinde olduğumuz ve yakın gelecekte de devam edecek işler için ve vermiş olduğumuz bir karar ile gelecekte yapmaya karar verdiğimiz bir işi  vurgulamak için kullanırız.
Örneğin:
I will go to London.
(Londra’ya gideceğim)

am going to go to London. I have already bought the tickets!
(Londra’ya gideceğim. Çoktan biletleri aldım!)

7- FUTURE CONTINUOUS TENSE – SÜREGELEN GELECEK ZAMAN (-Yapıyor olacağım)
OLUMLU: I, you, he, she, we, you, they + will be + FİİL + ing
OLUMSUZ:  I, you, he, she, we, you, they + won’t be + FİİL + ing
OLUMLU SORU: Will + I, you, he, she, we, you, they + be + FİİL + ing
OLUMSUZ SORU: Won’t + I, you, he, she, we, you, they + be + FİİL + ing
I will be reading / Okuyor olacağım.
Will I be reading? / Okuyor olacak mıyım?

8- FUTURE PERFECT TENSE – GELECEK-ÖNCESİ ZAMAN (-Yapmış olacağım)
OLUMLU:  I, you, he, she, it, we, you, they + will have + FİİL3
OLUMSUZ:  I, you, he, she, it, we, you, they + won’t have + FİİL3
OLUMLU SOR: will + I, you, he, she, it, we, you, they + have + FİİL3
OLUMSUZ SORU: won’t + I, you, he, she, it, we, you, they + have + FİİL3
SORU SÖZCÜKLÜ SORU CÜMLESİ: Soru Sözcüğü + will + özne + have + FİİL3
What will I have done?
(Ne yapmış olacağım?)

9- BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMAN – HAVE’Lİ GEÇMİŞ ZAMAN (-yaptım -bulundum)
OLUMLU: I, you, we, they + have + FİİL3  /  he, she, it + has + FİİL3
OLUMSUZ: I, you, we, you, they + haven’t + FİİL3 / he, she, it + hasn’t + FİİL3
OLUMLU SORU: Have + I, you, you, they + FİİL3 ? /  Has + he, she, it + FİİL3 ?
OLUMSUZ SORU:  Haven’t + I, you, we, you, they + FİİL3?  /  Hasn’t + he, she, it + FİİL3?
Present Perfect Tense, bir işin geçmişte herhangi bir belirsiz zamanda yapıldığını ifade eder.  Yani, geçmişte yapılmış işleri Present Perfect Tense ile açıklamak uygundur diyebiliriz. Present Perfect Tense bir cümle kurarken, önce özne alınır, yanına yardımcı fiil yerleştirilir ve fiilin 3.şekli eklenir. Cümle istenildiği şekilde tamamlanır.
Geçmişte belirli zamanları ifade eden “dün, Salı günü, geçen sene” gibi zarflar, Present Perfect Tense ile sadece since ve before (-den beri) ile kullanılır. Eğer işin yapılma tarihi belirtiliyorsa Present Perfect Tense kullanılmaz, yerine Simple Past Tense kullanılır.
*Simple past tense ile present perfect tense arasındaki fark
Aslında bu iki zaman (Tense) Geçmiş Zamanı ifade etmesine rağmen, anlam bakımından birbirlerinden farklıdır.
Eğer, ifade edilecek işin ne zaman yapıldığı önemli ise Simple Past Tense kullanılır. Yani sözü edilmek istenen işte önemli olan, o işin ne zaman yapıldığıdır.
I went to London last month. (Simple Past Tense)
Ben geçen ay Londra’ya gittim. 
Cümlesinde, Londra’ya özellikle geçen ay gittiğinizi söylemek istiyorsunuz. Yani geçen sene değil, dün değil. Ben geçen ay oradaydım diyorsunuz.
Ancak, eğer siz Londra’yı görmüş olduğunuzu ifade etmek istiyorsanız, geçen sene veya 10 sene önce veya dün olması önemli değil. Yani siz Londra’da bulunmuş, Londra’yı gezmiş görmüş bir kişi olduğunuzu belirtmek istiyorsanız;
I have been to London. (Present Perfect Tense) demeniz gerekir.
 Başka bir örnek:
İngilizce’de geçmişte bir işin ne zaman yapıldığı önemli ise Simple Past Tense kullanılır. Bu Geçmiş Zaman, çok eski bir tarih olabileceği gibi, bir dakika öncesi de olabilir. Geçmişte bir işin, konuştuğumuz ana kadar yapılıp yapılmadığı önemli ise Present Perfect Tense kullanılır. Bu iş, çok eskiden yapılmış veya yeni yapılmış olabilir. Hiç bir zaman sınırlaması yoktur.
Have you washed my shirt?         (Present  Perfect Tense)
Gömleğimi yıkadın mı?
Yes, I have washed your shirt.     (Present Perfect Tense)
Evet, gömleğini yıkadım.
Gömleğe dokundunuz ve ıslak olduğunu farkettiniz. Şimdi tekrar soruyorsunuz.
When did you wash it?                 (Simple Past Tense)
Onu ne zaman yıkadın? 
I washed it two hours ago.          (Simple Past Tense)
İki saat önce yıkadım.  

10 – PAST PERFECT TENSE – MİŞ’Lİ GEÇMİŞ ZAMAN  -yapmıştım
OLUMLU: I, you, we, they + had + FİİL3 / he, she, it + had + FİİL3
OLUMSUZ: I, you, we, you, they + hadn’t + FİİL3 / he, she, it + hadn’t + FİİL3
OLUMLU SORU: Had + I, you, you, they + FİİL3 ? / Had + he, she, it, we + FİİL3 ?
OLUMSUZ SORU: Hadn’t + I, you, we, you, they + FİİL3? / Hadn’t + he, she, it + FİİL3?
Present perfect tense’in geçmişi “had” ile kullanılması halidir. Gitmiştim, gelmiştim, yapmıştım şeklinde tercüme edilir.

11 – PRESENT PERFECT CONTINUOUS TENSE – DEVAM EDEN BELİRSİZ GEÇMİŞ ZAMAN  -mekteyim, maktayım  
OLUMLU: I, you, we, they + have been + FİİL-ing / he, she, it + has been + FİİL-ing
OLUMLU SORU: have+I, you,we,they+been + FİİL-ing?/has+he,she,it+been+FİİL-ing?
OLUMSUZ: I, you, we, they + haven’t been + FİİL-ing / he, she, it + hasn’t been + FİİL-ing
 I have been going (Gitmekteyim) / He has been working ( O çalışmakta) – Geçmişte çalışmaya başlamış ve halâ çalışıyor demektir.

12 – PAST PERFECT CONTINUOUS TENSE  –mekteydim -maktaydım
OLUMLU: I, you, we, they, he, she, it + had been + FİİL-ing
OLUMLU SORU: had + I, you, we, they, he, she, it + been + FİİL-ing?
OLUMSUZ: I, you, we, they, he, she, it + hadn’t been + FİİL-ing
I had been going (Gitmekteydim) / He had been working ( O çalışmaktaydı.)
Geçmişte olmuş ve bitmiş. Geçmiş zaman içindeki şimdiki zaman ifade ediliyor.

Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir