Önce Mekke, Sonra Tekke

ÖNCE MEKKE SONRA TEKKE
-“Aşkı arıyorum. Rabbime yönelmek, ona kavuşmak ve ilahi aşkın içinde yok olmak istiyorum.”
-“Neden? Ne yapacaksın aşkı bulursan?”
-“Yoldan çıkmışlara yardım etmek ve onları da doğru yola iletmek istiyorum.”
-“Demek ki aşkı ararsın. Öyleyse ne diye ona buna bakarsın? Kaçmazsan el âlemden ve de vazgeçmezsen kör âdemden, anlatayım derken ziyan olursun, elbette sonunda da nisyan bulursun. Gel etme dön kahramanlıktan geri! Yiğit isen kendine ol Ali! Çek zülfikârı vur boynunu nefsinin, işte o zaman kesilir sesi mağrur hevesinin.”
-“Vaz mı geçeyim aramaktan? Ya diğerleri, onlar ne olacak?”
-“Neden öfkelisin? Kızgınlığın kime?”
-“Öfkem dönemimizdeki insanların, dini alıp götürdükleri, saptırdıkları yanlış yollardan kaynaklanıyor. Dini kendi çıkarları için kullanan bu hainlere kızıyorum. Dünyadan geçerken iz bırakmak istiyorum. Öylesine yaşamış olmak istemiyorum. Biçarelerin yanında olmak onlara yardım etmek istiyorum. Rabbimin yolunda büyük hayallerim var.
-“Senin görevin hidayet mi sanırsın? Unutma! Hidayet ancak Yâre mahsus, sen ise olursan aşka mahpus, yârin sözünden başka, anlatacak söz kalmaz nefsinde. Ah, biçare âşık, şunu bir bilsen, nefsinden konuşanı dinlemez kimse. Onlar sana imtihan, sen de onlara, nihayeti bidayete korlar, bu yoldaki âşık kullara. Önce yola kendinden başla, sona ulaşamazsın öfkeli başla.”
-“Nasıl? Nasıl yapacağım bunu?”
-“Vazgeçerek. Aslında vazgeçmekten de vazgeçeceksin. Yiğidin kılıcı, kor ateş ile bilenir. Közün çıtırtısı, gönül ile dinlenir. Âşık maşuktan rahmet ile beslenir.  Uzak diyarlarda bir söz söylenir. Derler ki; “Bir damla suyun kuruyup, yok olmasını nasıl önler kişi?” Koca bir dağda ufacık bir taşa aşk ile kazıyan bilge kişi, nefsinin sonunda bulunca hiçi, şu cevapla bildirir işi ; “Onu denize katarak.”
-“Doğru. Rüyaları bırakıp uyanmamı istiyorsun. Sözlerinle bana “Kalk, uyan!” diyorsun.”
-“Evet. Aynen öyle. Uyan ve önce kendinle ilgilen! Kendisini yola getiremeyen, nasıl olur da başkalarını yola getirebilir?”
-“Haklısın. İşe önce kendi nefsimi köreltmek ile başlayacağım. Allah onun yolunda olanların yanında olur. İyilikte kötülükte Allah katındandır. Herkes kendi kalbinin ekmeğini yer. Artık öncelikli hedefim kendi içime dönüp, Allah’ın benden istediklerine kulak vermek olacak.”
-“Güzel. O halde ilk iş ilim sahibi olmaktır. Okumak, dinlemek, sohbet etmekle başlamaktır. Sonrasında da öğrendiklerini hayatına geçirmen ve yaşaman lazım. Üçüncü ve son olarak da tüm yaptığın işlerde ihlâslı olmalısın. Yalnızca Allah rızasını gözetmelisin. Kısaca İslâm üç ayaklı saca benzer. Bu ayaklardan birisi olmazsa sac dengede durmaz ve devrilir. İşte bunlar da ilim, âmel ve ihlâs’tır.”
-“Bu aralar biraz sıkıntılıyım. Kalbimi rahatlatmak,  Allah’a yakınlaşmak ve her şeyden uzaklaşmak istiyorum.”
-“Elbette ki sıkıntılarımız var. Hayallerimiz ve umutlarımız var. Oysaki hayat denilen şey incecik bir pamuk ipliğine bağlı, her an kopabilir, öyle değil mi? Bu kadar ince düşünmene gerek yok.”
-“Yanlış mı düşünüyorum? Elimden bir şey gelmiyor diye üzülüyorum.”
-“Üzülme! Aslında sen çok şey yapıyorsun. Sadece yaptıkların karışık ve bu karmaşıklığı nasıl bir düzene koyabileceğini bilmiyorsun. Arılar nasıl bal yapar biliyor musun?”
-“…”
-“Çeşit çeşit çiçekleri dolaşırlar. Her birisinden ayrı ayrı topladıkları çiçek özleriyle bal yaparlar. İşte sen de karışık düşüncelerinden bal yapmayı bilen bir arı olmalısın. Arıların yaptığına çiçek balı, senin yapman gerekene de düşünce balı denir.”
-“Sanırım hassas bir yapım var. Zaten şu kısacık ömürde nereye kadar yol alabilirim ki?”
-“Hayat kısa gibi gözükür ama her anını dolu dolu yaşayan kişi çok uzun yaşamış olur. Ayrıca içinde yaşadığımız bu Dünya hayatı, hakiki hayatın sadece bir parçasıdır. Hayatımız, bu Dünyada başlayıp, bu Dünyada bitmiyor. Bu gerçeği görmezden geliyoruz ve ölümle yaşam arasında incecik bir çizgi üzerinde, sadece bu hayatta mutlu olmaya çabalıyoruz. Hayatı yalnızca bu Dünya sanıp geçmişin pişmanlıkları ve geleceğin endişeleri arasında arabesk bir hayatı tercih ediyoruz. Oysa ki bu hayat gelip geçici olan metadan başka bir şey değil. Bir yerden geldik ve bir yere doğru gidiyoruz. Bu yolculuğumuz içinde de Dünya hayatı, bir süreliğine içinde bulunacağımız, geçici olan hayat sürecinden başka bir şey değil. Ancak hayat ile Dünya hayatı arasındaki farkı iyi ayırt etmek lazımdır. Geçici olan hayat değil, Dünya hayatıdır.”
-“Öyleyse nasıl oluyor da bu günün bir garantisi yokken, yarınların peşinden koşuyoruz?”
-“Böyle bir kaosta maalesef bize ölümü hatırlayıp her şeyden elimizi ayağımızı çekmemiz gerektiği öğretiliyor. Lakin iş öyle değil, gerçekten hayır, durum onların söylediği gibi değil, asıl mesele ölümü hatırlamak değil, tam aksine yaşamayı hatırlamaktır.
İşte sen de dahil pek çok kişinin dindar olmaktan anladığı arabesk İslam anlayışı, bizi hayattan koparıyor. Sıkıntılarımızın ana kaynağını teşkil eden yaşamak değil, bilakis başkaları için yaşamaktır. Hayır, sen kendin olmalısın. Rabbinin istediği üzere hayat dolu, neşeli, canlı ve çalışkan. Hayatını öyle bir yaşa ki yaşadığın hayat senin İslamın olsun. İslâm hayatın ta kendisidir. Öyleyse yaşamalı ve yaşatmalısın ki Rabbine yakın olasın. Çünkü Allah hayattır. O candır. O harekettir. O nurdur ve hatta nurun nurudur.
Rabbine yakınlaşmak istediğini söyledin. Oysa ki Allah’a yakınlaşmak isterken aslında ondan uzaklaşıyorsun. Çünkü Allah yakınlaşılması gereken, uzaktaki bir tanrı değildir. O zaten sana şah damarından yakındır. Şah damarı hayat demektir. Hayatı reddeder ve kaçarsan tam tersi ondan uzaklaşırsın. Ancak hayatı yaşamak günahlar peşinde koşmak da değildir. Kur’an’a, Resulullah’ın sünnetlerine, şeriate uygun dengeli ve neşeli bir hayat sürmelidir.”
-“Çok gülme başına belâ gelir diyorlar. Sürekli ağıt modunda yaşıyoruz. Hele hele dini semboller. Tamamen acı üzerine kurulmuş.”
-“Maalesef doğru ama nasıl bakarsan öyle görürsün. Gülmek ne kadar güzel ama ağlamak da bir o kadar güzel. Çünkü Allah’ın yarattığı her şey güzel. Yeter ki her duygumuzu yerli yerinde yaşayalım. Gülmemiz gerektiğinde gülelim, ağlamamız gerektiğinde de ağlayalım. Yalnızca Allah’ın yarattığı gibi bir insan olalım. Öyleyse Allah’a kul olmak ve insan olmak ne güzel.”
-“O kadar çok şey düşünüyorum ki bazılarından sonra da korkuyorum ve tövbe ediyorum. İnançlarımı sorgulamaya kadar bile varabiliyor. Bunlarda mı insan olmanın bir parçası?”
-“Gayet tabii. Seni sen yapan ne varsa hepsi insanlığının parçasıdır. Ayrıca İslam düşünmeyi her zaman destekler. Düşünme sürecinde insan özgürce düşünmeli ve tamamen kendi rızasıyla da Allah’a teslim olmalıdır. Temeli maddeye dayanmayan, insanı ve varlığı sadece madde görüp, yok saymayan her türlü düşünme biçimi güzeldir. Tefekkür, tezekkür ve tedebbür etmek kişiyi hakikate taşır. Maddeyi ilim ile kavrayıp, Allah’a vardıran düşünme biçimleri ne güzeldir. Çünkü Allah bizden özgür bireyler olarak, tam bir teslimiyetle iman etmemizi ve kendisine kul olmamızı istemektedir. Düşünmek ayrıca, nefs terbiyesinin de başını teşkil eder. Öyleyse düşünmek zararlı değildir ve düşünmenin her çeşidi bir ibadettir. Elbette ki düşünce de samimiyet, iyi niyet ve insaflı olmak esastır.”
-“Nefs terbiyesi deyince aklıma geldi. Kişinin nefsine hakim olabilmesi ve bunu bir ödev bilinciyle gerçekleştirebilmesi için bir alime bağlanması gerekir mi? Bunu tek başıma gerçekleştirebilir miyim?”
-“Elbette nefs terbiyesinin, bir hocanın kontrolunda yapılması çok büyük bir lütuftur. Allah bir kimseyi sevdiği bir kuluna yöneltmişse bu büyük bir saadettir. Ancak günümüzde o kâmil insanlardan kalmadı gibi. Olsa bile tarikate bağlanmak bir hazırlığı gerektirir. Kişi evvela şeriate uygun bir hayatı tesis etmelidir. Bir çorbaya konan baharatlar nasıl ki çorbaya konulunca ona tat verir ve yalnız başına yenmezse, çorba yoksa baharatın da bir faydası olmayacağı açıktır.
Daha yolun başındasın. Tasavvuf ve tarikat inşaallah ilerde söz konusu olabilir. Henüz bu konulara hazır değilsin. Temel olmadan nasıl ev yapılabilir? Yapsan bile nasıl ayakta tutabilirsin? En küçük bir sarsıntıda ev yıkılmaz mı?
Önce Mekke, sonra tekke. Resulullah “Allah ondan razı olsun” Mekke fethinden sonra arkadaşlarına şöyle demiştir: “Küçük cihattan büyük cihada dönüyoruz.” Arkadaşları sordu: “Büyük cihat nedir, ya Resulullah?” O da cevap verdi: “Nefsimize karşı cihattır.” Resulullah ve arkadaşları “Allah onlardan razı olsun” yıllarca asıl meseleleri çözdüler. Şeriatı kurdular, geliştirdiler ve hizmete yönelik işler yaptılar. En nihayet nefs terbiyesi gibi konulara yöneldiler. Bu da bize gösteriyor ki kişi önce iman konularını halletmeli, ibadet meselelerini yoluna koymalı, ilim peşinde koşup ilim sahibi olmalı, Dünyevi işleri çözmeli ve en nihayette hala vakti kalmışsa ve de istekliyse tarikata yönelmelidir. Bilmelidir ki Mekke’yi fethetmeyen, nefsini de fethedemez. Öyleyse önce Mekke, sonra tekke.

Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir