Hasenat ve Salih Amel nedir? Aralarındaki farklar nelerdir?

Bir kardeşimiz yazımızın konu başlığındaki soruyu sordu. Elbette oldukça güzel bir soru. Günümüzde ihtiyacımız olan en önemli konulardan birisidir. Hasenat sözlük karşılığı iyilik amacıyla yapılan işler, iyi, güzel, yararlı işler demektir. Salih Amel ise elverişli, iyi, uygun, yakışır, dinin buyruklarına uygun hareket, kişi ve toplum için yararlı, iyi, güzel, faydalı iş ve davranış demektir. Allah’ın rızasını ve sevgisini kazanmak için yapılan güzel davranışlardır.
Tanımdan da anlaşıldığına göre kelime anlam olarak hasenat ve salih amel arasında çok büyük bir fark bulunmamaktadır. Ancak mana açısından ise oldukça büyük bir fark vardır. Hasen veya çoğulu olan hasenat hayırlı işler olmasına karşın bu yapılan işlerde kişisel menfaatlerinde bulunması söz konusudur. Salih amel de ise bu yoktur. Salih amel Allah’ın rızasına sebep olan işler demektir. Niyet ihlasla yapılmıştır ve yalnızca Allah rızası istenmektedir.
Ayrıca salih amelde çoğulculuk vardır. Kişisel faydaların yanında özellikle toplumsal faydalar öne çıkar. Haenatta ise şahsi iyilikler ortaya çıkar. Yani yapılan iyilik bir kişiyi hedef almışsa bu hasen veya hasenat, eğer yapılan iş veya işler topluma veya pek çok insana menfaat sağlıyorsa salih amel kapsamında demektir.
Şöyle de söyleyebiliriz her salih amel bir hasenattır ama her hasenat bir salih amel olmayabilir. Çünkü ne iyilikler vardır ki yalnızca maddi menfaatler karşılığı yapılır. Bu işte Allah rızası düşünülmediğinden sadece iyilik kapsamına girer. Allahu Teala’da karşılığını buna göre Dünya’da verir. Ancak salih amel Allah rızasını gözettiği için karşılığı hem Dünya’da hem de ahirette verilir.
Kişi bir hayır kurumuna vergiden düşülmesi karşılığı para bağışlamışsa bu iş bir hasen iştir ama salih amel değildir. Ancak kişi maddi karşılık beklemeden ihtiyaç sahiplerine hizmet etmişse bu işten Allah razı olmuşsa yapılan iş salih amel kategorisine girer.
Özeten bir iş yaparken yaptığımız işin başında Allah rızasını amaç edinmeli, niyetimizi Allah için yapmalı ve karşılığında maddi bir beklenti içinde olmamalıyız. Halka hizmet Hakka hizmettir sözü bize salih ameli tarif eder. Dini emirlere uygun olmayan işler iyi gibi de gözükse salih amel olmazlar.

Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir