İlahe kelimesi nedir? Dişi ilah anlamına mı gelir?

İlah kelimesi sözlükte kendisine ibadet edilen, tanrı, mabud demektir. Genel bir kelimedir. Özel isim değildir. Türkçe tanrı kelimesinin Arapça karşılığıdır. Tapınılan yaratıcının ayrıca özel ismi vardır. Cümlede kullanırsak şöyle olur. “Benim tanrım Allah’tır” veya “Benim ilahım Allah’tır.”
Arapça’da kelimeler erkek ve dişi olarak ayrılırlar. Bu durum Türkçe’de yoktur. Dolayısıyla bu kelimeye Arapça anlamı üzerinden bakmamız gerekiyor. Diğer kelimelerde olduğu gibi ilah kelimesinin de erkek ve dişi versiyonu vardır. Erkek formuna “İLAH” dişi formuna da “İLAHE” denilmektedir.
Eski dönemlerde çok tanrılı inanç sistemlerinde tapınılan sözde tanrıların bir kısmı erkek, bir kısmı dişi idi. Erkek olanlara İLAH, dişi olanlara da İLAHE denilmekteydi. Tanrıların görüntüsü olarak kabul edilen putların şekilleri de buna göre yapılmaktaydı.
Kelime-i Tevhit’te yani La ilahe illallah… kısmında İlahe kelimesi geçiyor. Kelimenin Arapça okunuşu Türkçe (Latin) harfleriyle yazılırken sanki buradaki ilahe kelimesi dişi tanrıymış gibi anlaşılıyor. Ancak durum bu şekilde değildir.
Kelimenin aslı “İLAH”‘tır. Arapçada gramerine göre Arapça harflerle yazılışına bakılması gerekir.  Cümle veya kelimeler Arapça’da irablarına göre görev alırlar. İrap demek harflerin üzerinde veya altındaki işaretlerdir. (Üstün, ötre ve esre vb.)
Arapça gramer kurallarına göre kelime-i tevhit’ de olduğu gibi cinsini nefyeden (olumsuzlayan) “La” edatından sonra gelen kelimelerin son harfi üstün olur. Bu sebeple “La İlah-e” şeklinde okunur. Yani bu kelimenin sonunda yer alan “e” harfi bir dişilik alameti değildir.
Arapça da kelimelerdeki dişilik alametinin açığa çıkması için dişi kelimelerin sonuna Arapça te harfi konulur. Bu te harfi o kelimenin dişi olduğunu belirtir. İLAH kelimesinin sonunda te harfi yoktur. İLAHE kelimesinin sonunda ise te harfi vardır. Okunurken eklenen e sesli harfi okunuşu kolaylaştırmak ve bir gramer kuralı olması nedeniyle kullanılır.

Şimdi bu konuyu bir kaç örnekle iyice anlaşılır hale getirelim.
ERKEK                                                   DİŞİL

Yazıcı           كاتب  (katib)        كاتبة (katibe)

Öğretmen    معلم (muallim)  معلمة (muallime)

Sevgi Paylaştıkça Artar
Kudret Uğurlu Eminsoy

Kudret Uğurlu Eminsoy

Emekli Binbaşı İlahiyatçı Öğretmen Yazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir