Ahzab Suresi

AHZAB SURESİ

Resmi Mushaf: 33 / İniş Sırası: 90 / Medine’de inmiştir. 73 ayettir.

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla

1. Ey Nebi! Allah’tan sakın ve kâfirlere ve münafıklara itaat etme! Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

2. Sana Rabbinden vahyedilene uy. Şüphesiz Allah yaptıklarınızdan haberdardır.

3. Allah’a tevekkül et / güven! Vekil olarak Allah yeter.

4. Allah bir adama, onun göğüs boşluğunda iki kalp kılmadı. Kendilerine zıhar (*) yaptığınız eşlerinizi anneleriniz kılmadı ve evlatlıklarınızı da oğullarınız kılmadı. Bunlar, sizin ağızlarınızla söylediğiniz sözünüzdür. Allah ise gerçeği söyler ve doğru yola iletir.

(*) Zıhar, erkeklerin eşlerine boşamak niyetiyle “Sen bana anamın sırtı gibisin.” diyerek eşlerini kendilerine haram kıldığı eski bir Arap adetidir.

5. Onları babalarına nisbet ederek çağırın! Bu Allah katında daha adaletlidir. Eğer babalarını bilmiyorsanız o zaman onlar dinde kardeşleriniz ve dostlarınızdır. Hata ettiğiniz şey hakkında üzerinize bir günah yoktur. Ancak kalplerinizin bile bile yaptığından (günah) vardır. Allah bağışlayandır, rahmet edendir.

6. Peygamber mü’minlere, kendilerinden daha yakındır ve onun eşleri de onların anneleridir. Allah’ın kitabına göre rahim sahipleri / anne tarafından akrabalar birbirlerine (miras bakımından) mü’minlerden ve muhacirlerden, daha yakındırlar. Ancak dostlarınıza bir iyilik yapmanız (bir vasiyetle mirastan bırakmanız) müstesna. Bunlar, Kitap’ta yazılı bulunmaktadır.

7. Hani biz nebilerden ahitlerini / sözlerini almıştık. Ve senden ve Nuh’tan ve İbrahim’den ve Musa’dan ve Meryem oğlu İsa’dan. Onlardan sağlam bir söz almıştık.

8. (Allah’ın) Doğrulara doğruluklarından sorması için. İnkarcılar için ise acıklı bir azap hazırladı.

9. Ey iman edenler! Allah’ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın! Hani size ordular / askerler gelmişti de biz onların üzerine rüzgar ve sizin göremediğiniz ordular göndermiştik. Allah yapmakta olduklarınızı görendir.

10. Onlar size üstünüzden ve sizden aşağıdan gelmişlerdi ve gözler kaymış ve kalpler hançerelere / gırtlaklara ulaşmıştı. Allah hakkında da çeşitli zanlarda bulunuyordunuz.

11. İşte burada mü’minler imtihan edilmişlerdi ve şiddetli bir sarsıntıyla sarsılmışlardı.

12. O zaman münafıklar ve kalplerinde hastalık olanlar diyordu ki: “Allah ve Resulü bize aldatıştan başka bir şey vaad etmedi.”

13. Onlardan bir grup demişti ki: “Ey Yesrib halkı! Size duracak yer yok, artık geri dönün!” Onlardan bir grup da: “Evlerimiz açıktır / korumasızdır.” diyerek, Nebi’den izin istiyorlardı. Oysa o (evler) açık / korumasız değildi. Kaçmaktan başka bir şey istemiyorlardı.

14. Eğer (Medine’ye) her yandan onların üzerine girilseydi sonra fitne istenseydi elbette ona gelirlerdi ve az bir süre hariç ona gecikmezlerdi.

15. Andolsun ki önceden, arkalarını dönüp kaçmayacaklar diye Allah’a söz de vermişlerdi. Oysa ki Allah’ın sözünden sorumluydular.

16. De ki: “Ölümden veya öldürülmekten kaçıyorsanız, kaçmak size fayda vermeyecek. O zaman bile, çok az bir süreden başka geçindirilmezsiniz.”

17. De ki: “Size bir kötülük dilese veya size bir rahmet dilese Allah’tan sizi koruyacak bu kişi kimdir? Onlar, kendileri için Allah’ın dûnundan / astlarından bir dost ve bir yardımcı bulamazlar.”

18. Şüphesiz Allah, sizden alıkoyanları ve kardeşlerine: “Bize gelin / buyrun! (*)” diyenleri bilir. Çok azı hariç savaşa gelmezler.

(*) “Helumme” kelimesi gel, buyur, getir anlamında, emir manalı isim fiildir.

19. (Gelseler bile) size karşı çok cimridirler. Korku gelince, onları görürsün ki, üzerine ölüm baygınlığı çökmüş kimse gibi gözleri dönerek sana bakarlar. Korku gidince de hayra (mala, ganimetlere) karşı oldukça düşkünlük göstererek keskin dilleriyle sizi incitirler. İşte bunlar asla iman etmediler. Allah da onların amellerini boşa çıkardı. Bu, Allah için kolaydır.

20. Düşman birliklerinin gitmediklerini sanıyorlardı. Birlikler yeniden gelse, arzu ederler ki, keşke çölde bedevilerin içinde bulunanlar  olsalar, sizin haberlerinizi sorsalar. Eğer sizin içinizde olsalardı da pek azı hariç savaşmazlardı.

21. Andolsun ki, Allah’ın resulünde, sizin için, Allah’ı ve ahiret gününü ümit etmekte olan ve Allah’ı çokça anan kimseler için güzel bir örnek vardır.

22. Mü’minler düşman birliklerini görünce dediler ki: “Bu, Allah’ın ve O’nun resulünün bize vaadettiği şeydir ve Allah ve O’nun resulü doğru söyledi.” (Bu) onların iman ve teslimiyet dışında başka bir şeylerini arttırmadı.

23. Mü’minlerden öyle adamlar vardır ki, Allah üzerine söz verdikleri şeye sadık kaldılar. Onlardan kimi adağını yerine getirdi ve onlardan kimi de beklemektedir. Onlar hiç bir değişiklikle (sözlerini) değiştirmediler.

24. (Bunların böyle olması) Allah’ın, doğrulara doğrulukları sebebiyle karşılığını vermesi ve münafıklara da dilerse azab etmesi veya tevbelerini kabul etmesi içindir. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

25. Allah, inkâr edenleri kin ve öfkeleriyle geri çevirdi, onlar hayra asla ulaşamadılar. Savaşta Allah mü’minlere yetti. Allah çok güçlüdür, üstün ve galib olandır.

26. Kitap ehlinden onlara yardım edenleri de kalelerinden indirdi ve kalplerine korku saldı. Bir kısmını öldürüyor ve bir kısmını da esir ediyordunuz.

27. Onların yerlerine ve yurtlarına ve mallarına ve hiç ayak basmadığınız bir toprağa sizi mirasçı kıldı. Allah her şeye gücü yetendir.

28. Ey Nebi! Eşlerine de ki: “Eğer dünya hayatını ve onun süsünü istiyordunuz ise, o takdirde gelin! Size boşanma bedellerinizi vereyim ve sizi güzel bir salışla (güzellikle) salıvereyim.”

29. “Eğer Allah’ı ve O’nun resulünü ve ahiret yurdunu istiyordunuz ise o takdirde şüphesiz ki Allah, sizden iyilik edenler için büyük bir mükafat hazırladı.”

30. Ey Nebi’nin kadınları! Sizden kim açık bir hayasızlıkla gelirse, onun için azap, iki kat katlanır. Bu, Allah’a göre kolaydır.

31. Sizden kim de Allah’a ve O’nun resulüne itaat ederse ve salih amel işlerse ona da mükafatını iki kat veririz. Onun için bol rızık da hazırladık.

32. Ey Nebi’nin kadınları! Siz kadınlardan biri gibi değilsiniz. Eğer Allah’a karşı gelmekten sakınırsanız, o takdirde sözü çekici bir şekilde söylemeyin ki kalbinde bir hastalık bulunan kişi meyletmesin / tama etmesin. Örfe uygun (ağırbaşlı bir şekilde) söz söyleyin!

33. Evlerinizde oturun ve ilk cahiliye açılıp saçılması gibi açılıp saçılmayın ve namazı kılın ve zekatı verin ve Allah’a ve O’nun resulüne itaat edin! Ey ehli beyt! Allah sizden kiri gidermeyi ve sizi tertemiz temizlemeyi ister.

34. Allah’ın ayetlerinden ve hikmetten evlerinizde okunanları da anın! Şüphesiz ki Allah lütüf sahibidir, haberdardır.

35. Muhakkak ki Müslüman erkekler ve Müslüman kadınlar ve mümin erkekler ve mümin kadınlar ve itaat eden erkekler ve itaat eden kadınlar ve doğru erkekler ve doğru kadınlar ve sabreden erkekler ve sabreden kadınlar ve gönülden saygı duyan erkekler ve gönülden saygı duyan kadınlar ve sadaka veren erkekler ve sadaka veren kadınlar ve oruç tutan erkekler ve oruç tutan kadınlar ve ırzlarını koruyan erkekler ve ırzlarını koruyan kadınlar ve Allah’ı çokça zikreden erkekler ve Allah’ı çokça zikreden kadınlar, (işte) onlar için Allah bir bağışlama ve büyük bir mükafaat hazırladı.

36. Mü’min bir erkeğin ve mü’min bir kadının, Allah ve O’nun resulü bir işe hükmettiği zaman, onların işlerinden, seçim hakkına sahip olmaları onlar için yoktur. Kim Allah’a ve O’nun resulüne karşı gelirse, o takdirde, şüphesiz ki apaçık bir sapkınlıkla sapmıştır.

37. Hani Allah’ın kendisine nimet verdiği ve senin de kendisine nimet verdiğin kişiye diyordun ki: “Eşini yanında tut ve Allah’tan sakın!” Allah’ın ortaya çıkaracağı şeyi nefsinde gizliyordun ve Allah kendisinden korkmana daha layık olduğu halde insanlardan korkuyordun. Sonunda Zeyd, eşinden yana isteğini yerine getirince (eşini boşayınca), onu seninle evlendirdik. Eşlerinden yana isteklerini yerine getirdikleri zaman (onları boşadıklarında), evlatlıklarının eşleriyle evlenmeleri hakkında mü’minlere bir zorluk olmaması için. Allah’ın emri yerine getirilmiştir.

38. Allah’ın ona farz kıldığı şey hakkında Nebi’nin üzerine bir zorluk yoktur. Allah’ın kanunu, önceden gelip geçenler hakkında da böyleydi. Allah’ın emri, takdir edilen bir kaderdir.

39. Onlar ki (peygamberler) Allah’ın gönderdiklerini / mesajlarını tebliğ ederler ve O’ndan korkarlar ve Allah’tan başka hiç bir kimseden korkmazlar. Hesap gören olarak Allah yeter.

40. Muhammed sizin adamlarınızdan birinin babası değildir. Ancak Allah’ın resulüdür ve nebilerin sonuncusudur. Allah her şeyi bilendir.

41. Ey iman edenler! Allah’ı çokça zikrederek zikredin!

42. O’nu sabah ve akşam tesbih edin.

43. O ki sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için size destek olur ve O’nun melekleri de. Mü’minlere karşı da çok merhametlidir.

44. O’na kavuşacakları gün, onların selamlaşması / duaları “Selam” dır. Onlar için cömert bir mükafat hazırladı.

45. Ey Nebi! Muhakkak ki biz seni bir şahit ve bir müjdeleyici ve bir uyarıcı olarak gönderdik.

46. Ve O’nun izniyle Allah’a davet eden ve aydınlatıcı bir kandil olarak.

47. Mü’minleri onlar için Allah’tan büyük bir lütuf olduğuyla müjdele!

48. Kâfirlere ve münafıklara itaat etme ve onların eziyetlerine aldırma ve Allah’a güven! Vekil olarak Allah yeter.

49. Ey iman edenler! Mü’min kadınları nikahladığınızda sonra kendilerine dokunmanızdan önce boşadığınızda, artık sizin için üzerlerine sayacağınız bir iddet yoktur. Onlara geçimlik birşeyler verin ve kendilerini güzel bir salışla (güzellikle) salıverin!

50. Ey Nebi! Muhakkak ki biz sana ücretlerini / mehirlerini verdiğin eşlerini ve Allah’ın sana ganimet olarak verdiğinden sağ elinin altındakileri (savaş esiri cariyeleri) ve seninle hicret etmiş amcanın kızlarını ve halalarının kızlarını ve dayının kızlarını ve teyzelerinin kızlarını ve mü’mine bir kadını ki o kendisini Nebi’ye hibe ederse, Nebi de onu nikahlamayı dilerse, mü’minlerden ayrı yalnızca sana özel olarak helal kıldık. Elbette biz, onların eşleri ve ellerinin altındaki (cariye) leri hakkında, onların üzerine farz kıldığımız şeyleri bilmekteyiz. Bu senin üzerine bir zorluk olmaması içindir. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

51. Onlardan dilediğini geri bırakırsın ve dilediğini de yanına alırsın. Azlettiklerinden (boşanmış ve sırasını geri bıraktıklarından) kimi arzu edersen, senin üzerine bir günah yoktur. Bu, onların gözlerinin aydın olmasına ve üzülmemelerine ve kendilerine verdiğinle, hepsinin razı olmalarına daha uygundur. Allah kalplerinizde olanı bilir. Allah hakkıyla bilendir, çok yumuşak davranan ve ceza vermede acele etmeyendir.

52. Bundan sonra kadınlar ve elinin sahip oldukları (cariyeler) hariç, güzellikleri hoşuna gitse bile, onları (mevcut eşlerini) başka eşlerle değiştirmen sana helal değildir. Allah her şeyi gözetleyendir.

53. Ey iman edenler! Nebi’nin evlerine girmeyin! Onun vaktini gözetleyenler olmadan, sizin için yemeğe izin verilmesi hariç. Fakat davet edildiğiniz zaman girin! Sonra yemeği yediğiniz zaman hemen dağılın ve söze dalanlar da olmayın! Çünkü bu Nebi’yi rahatsız ediyordu da sizden çekiniyordu. Oysa Allah haktan / gerçekten çekinmez. Onlardan (Peygamberin eşlerinden) bir faydalık istediğiniz zaman o takdirde perde arkasından isteyin! Bu, sizin kalpleriniz ve onların kalpleri için daha temizdir. Allah’ın resulünü incitmeniz, sizin için olacak şey değildir. Onun ardından eşlerini nikahlamanız da ebediyyen olmaz. Şüphesiz bu Allah katında pek büyüktür. 

54. Bir şeyi açığa vursanız da veya gizleseniz de muhakkak ki Allah her şeyi bilendir.

55.  Onların (kadınların) üzerine babaları ve oğulları ve kardeşleri ve kardeşlerinin oğulları ve kızkardeşlerinin oğulları ve kadınları ve ellerinin sahip olduğu (köle ve cariyeleri) hakkında günah olmaz. (Kadınlar!) Allah’a karşı gelmekten sakının! Şüphesiz Allah her şeye şahittir.

56. Muhakkak ki Allah ve melekleri Nebi’ye salat ederler / destek verirler. (*) Ey iman edenler! Siz de ona salat edin / destek verin ve tam bir teslimiyetle ona teslim olun!

(*) الصّلوة (salât) sözcüğü, ص ل ى (saly) ve ص ل و (salv) köklerinden türemiştir. Nakıs olan bu sözcüklerin birisinde illet harfi ye vardır ve diğerinde de illet harfi olarak vav harfi bulunur. Bu ayette bahse konu olan fiilin kökü vav ile bitenidir.

Birinci kökten türeyen صلى (saly) “pişirmek, yakmak, ateşe atmak, ateşe girmek, yaslamak” anlamına gelir. Sözcük bu manada Hâkka sûresi’nde geçmektedir: “Sonra cahîme (cehenneme) yaslayın onu (صلّوه/sallûhû). (Hâkka/31)

İkinci kökten türeyen  ص ل و (salv) ise isim olarak “uyluk, sırt” demektir ve “insanın ve dört ayaklı hayvanların sırtı, kalça ile diz arası” anlamına gelir. (Lisân, 5/387; Tâc, 19/606.)

Bu anlam doğrultusunda fiil olarak kullanıldığında sözcük; “uyluklamak, sırtlamak” anlamına gelir. “Uyluklamak” uyluğun yani bacağın, diz ile kalça arasındaki bölümünün bir yükün altına konularak o yükü bir yere kaldırmak fiilidir. “Sırtlamak” ise bir yükü sırta alarak taşımak veya o yüke destek olmak, yani yükün altına girmek fiilidir. Böylece sonu vav ile biten kökün anlamı da “destek olmak, yardım etmek, sorunları sırtlamak. sorunların altına girmek ve onu taşımak” şeklinde olur. Bu ayette de destek olmak anlamında kullanılmaktadır.

Salat kelimesi bunlardan başka bir kaç değişik anlama daha gelir. Bunlardan önde olan anlamları, dua etmek, namaz kılmaktır. Râgıb el-İsfehânî’nin Müfredât adlı eserinde, “Lügat ehlinin çoğu, salât; ‘dua, tebrik ve temcit’tir demiştir” diye belirtilmektedir. (Konu Hakkı Yılmaz’ın “Salat ve Namaz” makalesinde detaylıca anlatılmaktadır.)

57. Muhakkak ki Allah’a ve O’nun resulüne eziyet edenlere, Allah onlara, dünyada ve ahirette lanet etti ve onlar için aşağılayıcı bir azap hazırladı.

58. Mü’min erkeklere ve mü’min kadınlara, kazandıkları (yaptıkları) bir şey olmadığı halde, eziyet edenler büyük bir iftira ve apaçık bir günah yüklenmişlerdir.

59. Ey Nebi! Eşlerine ve kızlarına ve mü’minlerin kadınlarına cilbablarını (*) üzerlerine yaklaştırmalarını / örtmelerini söyle! Bu onların tanınmalarına ve böylece eziyet edilmemelerine daha yakındır / uygundur. Allah çok bağışlayan, çok merhamet edendir.

(*) Cilbab, eller ve gözler hariç, bütün vücudu örten, bol bir dış elbisedir. Dar, ince, şeffaf ve dikkat çekecek tarzda aşırı işlemeli, süslü olmamalıdır. Rengi önemli değildir. Mevsime, coğrafi bölgeye, örfe uygun olacak şekilde tercih edilebilir. Dışarı çıkarken, baş örtüsü ve iç elbisenin üzerine alınır.

60. Andolsun ki eğer münafıklar ve kalplerinde hastalık olanlar ve şehirdeki kara haberciler / kötü haber yayanlar vazgeçmezse, elbette seni onlara teşvik ederiz / salarız. Sonra orada az bir süre hariç sana yakın kalamazlar.

61. Lanetlenmişler olarak. Her nerede bulunurlarsa yakalanırlar ve mutlaka kıyasıya öldürülürler.

62. Allah’ın önceden gelip geçenler hakkındaki kanunu ve sen Allah’ın kanunu için bir değişiklik bulamayacaksın.

63. İnsanlar sana kıyamet saatinden soruyorlar. De ki: “Onun ilmi ancak Allah’ın katındadır. Ne biliyorsun? Belki de kıyamet saati yakında olur.”

64. Muhakkak ki Allah inkar edenleri lanetledi ve onlar için çılgın bir ateş hazırladı.

65. Orada sonsuza kadar kalıcıdırlar. Onun içinde bir dost ve de bir yardımcı bulamazlar.

66. Yüzlerinin ateşte evrilip çevrileceği gün derler ki: “Ah! Keşke biz, Allah’a itaat etseydik ve Resule de itaat etseydik.”

67. Derler ki: “Rabbimiz! Muhakkak ki biz efendilerimize ve büyüklerimize itaat ettik. Onlar da bizi yoldan saptırdılar.”

68. “Rabbimiz! Onlara azaptan iki kat ver ve onları büyük bir lanet ile lanetle!”

69. Ey iman edenler! Musa’yı eziyet edenler gibi olmayın! Nitekim Allah onu onların söylediklerinden beraat ettirdi. O, Allah katında itibarlıydı.

70. Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve sağlam / doğru söz söyleyin!

71. Sizin için işlerinizi ıslah etsin / düzeltsin ve sizin için günahlarınızı bağışlasın! Kim Allah’a ve O’nun resulüne itaat ederse muhakkak büyük bir kurtuluşla kurtulmuştur.

72. Muhakkak ki biz emaneti, göklere ve yere ve dağlara sunduk da onu yüklenmeye çekindiler ve ondan korkup endişe ettiler. Onu insan yüklendi. Muhakkak ki o, çok zalimdir, çok cahildir.

73. Allah’ın münafık erkekleri ve münafık kadınları ve müşrik erkekleri ve müşrik kadınları azaplandırması ve mü’min erkeklerin ve mü’min kadınların da tevbelerini kabul etmesi için. Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.

Kudret Uğurlu Eminsoy

Yönetici

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir