“Namaz dinin direğidir.” sözü hadis midir?

“Namaz dinin direğidir.” sözü hadis midir?

Bu hadis halk arasında oldukça yaygın olarak kullanılan meşhur hadislerdendir. Doğruluğu şüpheli gibi görülen, şüpheli görüldüğü kadar da lisanımıza nakşolmuş manidar bir sözdür. Böyle olunca biz de bu hadisi araştırdık. Gerçekten iddia edildiği gibi hadis değil midir veya bunun aksine hadis midir?

Yaptığımız incelemelerde hadisin şu kaynaklarda geçtiğini gördük. Beyhakî; Aclûnî, Keşful Hafa, II/31; Deylemi, Müsnedü’l Firdevs: Tirmizi, İman 8; Buhari, İman 2; Müslim, İman 12. Bu kaynaklarda geçtiği şekliyle hadis özetleri aşağıdadır.

“Namaz dinin direğidir. Namaz kılan kimse, dinini kuvvetlendirir. Namaz kılmayan elbette dinini yıkar.” Beyhaki

“Namaz imanın direğidir. Cihad amelin zirvesidir. Zekat ise, bu ikisinin arasında yer alır.” Deylemi, Müsnedü’l Firdevs

“Namaz dinin direğidir, kim onu terk ederse dinini yıkmıştır.” Acluni, Keşful Hafa, II/31 Keşful Hafa Aclûnî’nin halk arasında yaygın olan hadisleri derlediği kitabıdır.

“… Bu dinin başı İslam’dır, direği namazdır, zirvesi cihaddır…” Tirmizi, İman 8; Buhari, İman 2; Müslim, İman 12

Acluni’nin Keşful Hafa’sı ile Deylemî’nin Müsnedü’l Firdevs kitaplarındaki hadisler hakkında hadis alimleri pek de olumlu konuşmazlar. Biz de onlardan farklı bir şey söylemeyiz. Beyhakî’de bu anlamda ravileri sağlam olmayan hadislere yer verdiği için kitabı çok sağlıklı değildir. Geriye de Kütübü Sitte kitapları kalır ki bunların sıhhatinde hadisçiler arasında ittifak vardır. Kütüb-ü Sitte, altı kitap anlamına gelir. En sağlam hadis kaynakları olarak kabul edilen Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Ebu Davut, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Nesai ve Sünen-i İbn Mace`den oluşmaktadır. O halde biz de Kütübü Sitte kitaplarını referans alıp, yukarıdaki rivayetlerden Tirmizi’nin Sünen’indeki hadisi esas kabul ediyoruz. Şimdi Tirmizi’nin Sünen’indeki hadisi olduğu gibi aktaralım.

Muâz b. Cebel radıyallahu anh’dan gelen rivâyete göre, şöyle demiştir: “Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem ile bir yolculukta beraberdim. Yolda yürürken yanına yakın oldum. Dedim ki:

“Ey Allah’ın Rasûlu! Bana öyle bir amel öğret ki beni Cehennem’den uzaklaştırıp Cennete koysun!” Bunun üzerine Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdular ki:

“Bana çok büyük bir soru sordun ama bu mesele Allah’ın kolaylaştırdığı kimseler için çok kolaydır. Şöyle ki: Her konuda ve her zaman, kulluğu Allah’a yapar, ona hiçbir şeyi ortak koşmazsın, namazını devamlı ve düzgün kılarsın, zekatını verir, Ramazan orucunu tutar, haccedersin…”

Sonra şöyle devam etti: “Sana hayır yollarını göstereceğim. Oruç kalkandır. Sadaka, suyun ateşi söndürdüğü gibi günahları siler süpürür. Kişinin gece kıldığı namaz da yine hataları siler süpürür.”

Muâz dedi ki: Sonra, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem, Secde suresinin 16-17. ayetini okudu: “Onlar yataklarından geceleri kalkarak korku ve ümid içerisinde, Rablerine yalvaranlardır ve kendilerine geçimlik verdiğimiz şeylerden başkalarına harcayanlardır. Böyle davranan mü’minlere gelince, yaptıklarından dolayı mükafat olarak, öteki dünyada onlara, şimdiye kadar gizli kalan göz aydınlığı olarak onlar için nelerin saklanıp bekletildiğini hiç kimse bilip hayal edemez” ve sonra şöyle buyurdu:

“Size bütün işlerin başını, direğini ve en üst noktasını bildireyim mi?” Ben de:

“Evet, Ey Allah’ın Resulü!” dedim. Şöyle buyurdu:

“Her işin başı İslam, yani iradeyi Allah’a teslim etmek demektir. Direği namaz, zirvesi ve üst noktası da cihâddır.” Sonra şöyle devam etti:

“Sana tüm bunların can damarını bildireyim mi?” Ben de:

“Evet Ey Allah’ın Peygamberi” dedim. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem dilini tuttu ve  şöyle buyurdu:

“Kendi rahatlığın için şunu tut!” Ben de:

“Ey Allah’ın Resulü! Bizler konuşmalarımız yüzünden sorguya çekilecek miyiz?” dedim. Şöyle dedi:

“Anan hasretine yansın Ey Muâz! İnsanları yüzü koyun ve burunları yerde süründürerek, Cehenneme dolduran dillerin kazandığından başkası değildir.”

Tirmizi, İman Bab 8, Hadis no: 2616; Muslim, İman: 12; Buhârî, İman: 2

Tirmizî, “ Bu hadis, hasen sahihtir.” demiştir. Buhari ve Müslüm’in sahihlerinde de bu hadis geçmektedir. Bu kaynaklara göre de “Namaz dinin direğidir.” veya “Dinin direği, namazdır.” diyebiliriz. Böylece anlıyoruz ki bu ifade bir hadistir.

Sağlıcakla kalın. Sevgi ışığınız, kalbiniz rehberiniz olsun.

Kudret Uğurlu Eminsoy

Yönetici

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.